بایگانی برچسب: s

برنامه شبیه خوانی ایام محرم

برنامه شبیه خوانی ایام محرم در روستای یانس آباد قزوین

مطابق سالهای گذشته، در دهه اول محرم مراسم شبیه خوانی در روستای یانس آباد به شرح زیر برگزار می گردد:
۱ دوشنبه (اول محرم) ۱۲/۷/۱۳۹۴ فضل و فتاح
۲ سه شنبه (دوم محرم) ۱۳/۷/۱۳۹۴ عبدالله عفیف
۳ چهارشنبه (سوم محرم) ۱۴/۷/۱۳۹۴ متوکل عباسی
۴ پنجشنبه (چهارم محرم) ۱۵/۷/۱۳۹۴ شهادت مسلم ابن عقیل
۵ جمعه (پنجم محرم) ۱۶/۷/۱۳۹۴ شهادت طفلان مسلم
۶ شنبه (ششم محرم) ۱۷/۷/۱۳۹۴ شهادت حضرت قاسم
۷ یکشنبه (هفتم محرم) ۱۸/۷/۱۳۹۴ شهادت حُرّ
۸ دوشنبه (هشتم محرم) ۱۹/۷/۱۳۹۴ شهادت حضرت علی اکبر
۹ سه شنبه (تاسوعا) ۲۰/۸/۱۳۹۴ شهادت حضرت عباس
۱۰ چهارشنبه (عاشورا) ۲۱/۸/۱۳۹۴ شهادت امام حسین (ع)
مکان : استان قزوین ، اتوبان کرج-قزوین (۲۵کلیومتری قزوین) ، خروجی نیروگاه شهید رجائی (جادهء روبروی نیروگاه) ، روستای یانس آباد ، مسجد صاحب الزمان روستا.
زمان:  کلیه تعزیه ها بعد از اذان مغرب و تعزیه عاشورا ساعت ۱۰ صبح

برای دریافت برنامه به صورت PDF بر روی کلمه زیر کلیک کنید:

schedule

مرثیه خوانی روستای یانس آباد ۱۳۸۹

مرثیه خوانی روستای یانس آباد ۱۳۸۹

این مرثیه خوانی در پایان تعزیه ی حر سال ۱۳۸۹ در روستای یانس آباد  قزوین توسط آقای محمود شعبانی خوانده شده.

توجه … . برای وارد شدن به صفحه سایت ما در وب سایت اشتراک فیلم آپارات رو لینک زیر کلید کنید .

www.aparat.com/shabihkhaniqazvin

آوازهای موسیقی ایرانی در تعزیه‌خوانی (مقالات علمی)

آوازهای موسیقی ایرانی در تعزیه‌خوانی (مقالات علمی)

مقالات
مقاله

با توجه به تقاضای برخی بازدید کنندگان در خصوص قراردادن مقالات تخصصی مرتبط با مباحث تعزیه در سایت ، در این نوشته ضمن پرداختن به موضوع آواز در تعزیه ، برخی مقالات علمی مرتبط جهت استفاده علاقه مندان ضمیمه شده است.

۱– دانلود مقاله تخصصی تعزیه

۲- دانلود مقاله ای از پیتر چلکوسکی

۳- شمر و عباس بیضایی ۱

۴- شمر و عباس بیضایی۲

۵- مقاله تخصصی آواز در تعزیه

 

کاربرد وسیع و استفاده از آوازهای موسیقی ایرانی در مراسم و آیین های مذهبی ایران باعث به‌وجود آمدن تعزیه‌خوانی در ایران شد. تعزیه ترکیبی از نوحه خوانی و نمایش است که جنبه های نمایشی آن کم رنگ تر است، لذا می توان گفت تعزیه نوعی اپرای نمایشی با موضوع مذهبی است. بی شک تعزیه‌خوان‌ها در اشاعه و انتقال بسیاری از آوازها و نغمه‌های بومی و ملی نقش به مراتب گسترده و حیاتی تر از سایر مجریان موسیقی مذهبی داشته‌اند.

با گسترش هنر و حضور فعال تعزیه‌خوان‌ها در این عرصه و همچنین پیدا شدن شرایط مساعد برای فعالیت‌ آواز‌خوانان و نوازندگان که از افراد آگاه به موسیقی و به اصطلاح ردیف دان بودند، زمینه‌ی گستردها‌ی جهت انتشار موسیقی ردیفی فراهم گردید.

گردهم‌آیی شاخص‌ترین هنرمندان و خوانندگان در پایتخت در اواسط دوره‌ی قاجاریه باعث سامان بخشی و کلاسه شدن موسیقی سنتی ایران و هم زمان رشد و تکامل تعزیه‌خوانی شد، به‌طوری که خوش آواز‌ترین هنرمندان کشور هم‌چون سید زین العابدین قراب کاشی و رضا قلی تجریشی که جزء خوانندگان درباری بودند، سید عبدالباقی بختیاری و میرزا رحیم کمانچه کش که از اولین اساتید این فن بودند و یا اقبال آذر ( اقبال السلطان )، قلی خان شاهی، آقا جان ساوه‌ای، حسینعلی نکیسا و … جزء مجریان تعزیه نیز بوده‌اند.

وجود هنرمندانی این چنین و تشویق و ترغیب آنان از سوی دربار در جهت اجرای تعزیه‌ها علاوه بر تأثیر و نفوذ قابل ملاحظه‌ی این‌گونه مجالس سوگواری در اذهان عمومی، به ساختار موسیقی تعزیه فرم آشکاری بخشید. آگاهی این هنرمندان زبده بر الحان و نغمه‌های موسیقی و استفاده از این‌ گونه نغمات در تعزیه‌ها در عمومیت بخشیدن دستگاه‌ها و گوشه‌های ردیف موسیقی تازه شکل یافته‌ی دوران قاجار نیز تأثیر بسزایی داشت. در این میان نباید نقش متقابل تعزیه خوانی در نگهداری و فراگیر شدن الحان و ردیف موسیقی ایرانی را در شرایط اجتماعی آن زمان که قشر زیادی از مردم موسیقی را حرام و به طبع مخالف آن بودند؛ فراموش کردند. زنده یاد استاد ابو الحسن صبا در « مجله ی موسیقی » به تاریخ بهمن ماه ۱۳۳۶ می نویسد:

(( … بهترین جوانانی که صدای خوب داشتند از کوچکی نذر می کردند که در تعزیه شرکت کنند و در ماه های محرم و صفر همگی جمع شده و تحت تعلیم معین البکاء که شخص وارد و عالمی بود تربیت می شدند. این بهترین موسیقی بود که قطعات منطبق با موضوع می شد و هر فردی مطالبش را با شعر و آهنگ رسا می خوانند. ناگفته نماند که تا کنون تعزیه بوده است که موسیقی ما را حفظ کرده است. … ))

اهمیت موسیقی آوازی در تعزیه ها به گونه ای است که ایفاگران نقش ها می بایست از دستگاه های موسیقی مطلع باشند تا اگر نقش آن ها تغییر یافت، بتوانند در آواز معین بخوانند.آنان با تشخیص به جا و صحیح کاربرد نغمه‌ها و جایگاه آن‌ها در تعزیه جهت تأثیر‌گذاری بیشتر آن در قلوب مردم، سود جستند. این هنرمندان در اثر سال‌ها تمرین و ممارست دریافتند که چه دستگاه‌ها و گوشه‌هایی را در هر یک از مجالس مختلف به کار گیرند تا باز تاب حسی مطلوب بر بیننده و شنونده داشته باشد. برای مثال حضرت عباس باید چهارگاه بخواند، حر؛ عراقی می خواند، عبداله بن حسن که در دامن شاه شهیدان به شهادت رسیده است؛ دست قطع شده ی خود را به دست دیگر گرفته و گوشه ای از آواز راک می خواند که به همین جهت آن گوشه به راک عبداله معروف است. زینب؛ گبری می خواند. اگر در ضمن تعزیه، اذانی باید بگویند به آواز کردی می خوانند. در سؤال و جواب ها هم  تناسب آوازها با هم رعایت شده؛ به عنوان مثال اگر امام با حضرت عباس سؤال و جوابی داشتند، امام شور می خواند و عباس نیز باید جواب خود را در دستگاه شور بدهد. اما سرلشگران، افراد و امرا با صدای بلند و پر پرخاش در مخالف آواز می خوانند.

نکته‌ی دیگر در تعزیه‌خوانی فرم مرکب خوانی در ردیف موسیقی ایرانی است. » جهانگیر نصری اشرفی « در کتاب » نمایش و موسیقی در ایران « می‌نویسد :

((نمونه‌های بی بدیل مرکب‌خوانی در ده مجلس آغازین روزهای ماه محرم ( از روز اول تا روز عاشورا ) و تعزیه‌ی شام غریبان، هنر و هوشمندی تعزیه‌گردان‌ها در تغییر دستگاه‌ها و مایگی نغمات را به هنگام مکالمات و کاربرد صحیح و منطقی آن‌ها نشان می‌دهد. از مجموع یکصد و هفتاد و پنج مجلس تعزیه‌ای که در ۱۳ منطقه‌ی ایران به طور کامل شنیده و ثبت شد، این نتیجه قابل توجه است که تقریباً کلیه‌ی دستگاه‌ها، گوشه‌ها و آوازهای موسیقی ردیفی ایران مورد استفاده قرار می‌گیرد. علاوه بر این سود بردن از قدیمی ترین انواع تصانیف در قالب پیش آواز، نوحه و مرثیه معمول است. ضمن اینکه فرم‌های مختلف اعم از مرکب‌خوانی و تلخیص و گزینش اصلح گوشه‌ها و نغمات یک دستگاه در شکل‌های مختلف و تغییر در برخی حالات جهت تطبیق با حس تعزیه حاکی از نقش گسترده‌ی موسیقی سنتی ایران در آوازها و الحان تعزیه است. ))